Pytanie:
Spółka, prowadząc działalność gospodarczą na terenie UE, dokonuje rozliczeń z kontrahentami i dostawcami w walutach obcych. Jak rozliczać różnice kursowe dotyczące przychodów i kosztów oraz własnych wartości pieniężnych w walutach obcych?
Odpowiedź:
Od 1 stycznia – co jest poważną zmianą w stosunku do przepisów obowiązujących do końca 2006 roku – podatnik zgodnie z art. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.; dalej: PDOPrU) ma możliwość wyboru jednej z dwóch metod kalkulowania różnic kursowych. Może je ustalać na podstawie – również nowego – art. 15a PDOPrU lub też przepisów o rachunkowości. Warunkiem zastosowania drugiej z powyższych metod („rachunkowej”) jest spełnienie przez firmę wymogu, aby w okresie stosowania tej metody, nie krótszym niż 3 lata, sporządzane przez nią sprawozdania finansowe były badane przez podmioty uprawnione do ich badania. Dodatkowo, aby skorzystać z rachunkowej metody ustalania różnic kursowych, trzeba spełnić jeszcze dwa warunki:
Należy powiadomić w formie pisemnej naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wyborze tej formy ustalania różnic kursowych w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających działalność w terminie 30 dni od jej rozpoczęcia. Nie jest przy tym przewidziany żaden specjalny formularz takiego zgłoszenia, zatem wystarczy jednozdaniowe pismo.
Na pierwszy dzień roku podatkowego, w którym została wybrana ta metoda, podatnicy są zobowiązani zaliczyć odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów naliczone różnice kursowe ustalone na podstawie przepisów o rachunkowości na ostatni dzień poprzedniego roku podatkowego.
Niestety znowelizowana PDOPrU nie określa, w jaki sposób mają postąpić podatnicy, którzy przed upływem 3 lat zrezygnują z usług biegłego rewidenta i odstąpią od badania sprawozdania finansowego. Wydaje się, że powinni skorygować rozliczenia podatkowe – wyłączyć różnice kursowe rozpoznane wcześniej na podstawie przepisów o rachunkowości i zastąpić je różnicami ustalonymi na podstawie art. 15a PDOPrU. Niewykluczone, że stanowisko organów podatkowych będzie jednak inne, gdyż np. opierając się na art. 9b ust. 4 PDOPrU „…Rezygnacja może nastąpić po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3”, uznają, że w ciągu 3 lat nie ma żadnej możliwości zmiany rozliczenia różnic kursowych. Dlatego w tej sprawie warto wystąpić do właściwego urzędu skarbowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej informacji o zakresie i sposobie zastosowania przepisów prawa podatkowego. Przykład takiego wniosku znajduje się na końcu niniejszego opracowania.
Podobnie warto się upewnić, jak urząd skarbowy interpretuje art. 9b ust. 5 PDOPrU mówiący, że: „podatnicy na pierwszy dzień roku podatkowego, w którym została wybrana ta metoda, zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów naliczone różnice kursowe ustalone na podstawie przepisów o rachunkowości na ostatni dzień poprzedniego roku podatkowego”. Wydaje się, że przepis ten odnosi się do naliczonych różnic kursowych wykazanych w bilansie, a nie różnic kursowych ujętych w rachunku wyników. Ale pewności nie ma.
To nie jedyne wątpliwości, jakie powstają po analizie nowych przepisów PDOPrU dotyczących rozliczania różnic kursowych. Zgodnie bowiem z [...]