Stan faktyczny

W październiku 2004 r. podatnik zaciągnął kredyt na zakup akcji, ponadto kredytobiorcę obciążono kwotą prowizji od udzielonego kredytu, kwotą z tytułu ustanowienia zabezpieczenia kredytu oraz odsetkami od tegoż kredytu. Z uwagi na znaczny popyt zlecenie kupna uległo redukcji, w wyniku czego podatnik nabył znacznie mniejszą liczbę akcji.

Zgodnie z przedstawionym przez podatnika stanowiskiem wyżej wskazane koszty należy uwzględnić w całości, a nie proporcjonalnie, przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia akcji, gdyż bez ich poniesienia nie zakupiono by tychże akcji, w wyniku czego nie uzyskano by przychodu ze sprzedaży.

W dniu 21 sierpnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach wydał postanowienie nr PD/415-13/06/BR, w którym uznał, iż stanowisko przedstawione we wniosku podatnika jest nieprawidłowe. Stwierdził, iż wyżej wymienione koszty nie są wskazane w katalogu negatywnym kosztów, które zgodnie z art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako: PDoFizU) nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia akcji, jednak wydatki te będą stanowiły koszt uzyskania przychodu w takiej części, jaką stanowi kwota zakupionych akcji do kwoty otrzymanego kredytu.

Zdaniem Izby Skarbowej

Zgodnie z art. 22 ust. 1 PDoFizU kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W myśl art. 30b ust. 2 pkt 1 PDoFizU dochodem z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14.

W przedmiotowej sprawie istotne jest rozdzielenie pojęcia wydatków na nabycie (objęcie) udziałów (akcji) od kosztów związanych z funkcjonowaniem źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 PDoFizU, tj. kapitałami pieniężnymi.

Do wydatków na nabycie bądź objęcie udziałów (akcji) zaliczyć należy wydatki bezpośrednio związane z takim objęciem przypisane do konkretnej transakcji, a więc wydatki, bez których nie byłoby możliwe ich nabycie lub objęcie. Stąd takim wydatkiem jest koszt nabycia odpłatnie zbywanego papieru wartościowego (cena jednostkowa x ilość papierów wartościowych). Wydatki na nabycie udziałów lub akcji stanowią koszty uzyskania przychodu – stosownie do przepisu art. 23 ust. 1 pkt 38 PDoFizU – dopiero w momencie ich zbycia. Natomiast kosztów związanych ze źródłem finansowania tego rodzaju wydatków nie należy utożsamiać z bezpośrednimi wydatkami na objęcie lub nabycie udziałów lub akcji. Dotyczy to w szczególności prowizji i odsetek od pożyczek oraz kredytów zaciągniętych na ich nabycie, które można zakwalifikować jako wydatki związane z funkcjonowaniem źródła przychodu i poniesione w celu osiągnięcia przychodów, które stanowią koszty uzyskania przychodu w momencie ich zapłaty lub kapitalizacji.

Należy także wskazać, iż dla uznania poniesionych wydatków za koszt uzyskania przychodu istotny jest rodzaj wydatku, jak również moment jego poniesienia. Zarówno bowiem wydatki na nabycie odpłatnie zbywanego papieru wartościowego, jak również wydatki poniesione w roku podatkowym związane z funkcjonowaniem źródła przychodu stanowią koszty uzyskania przychodu z tą różnicą, że wydatki bezpośrednio związane z nabyciem są tego rodzaju kosztem dopiero w dacie odpłatnego zbycia akcji.

Zaciągnięty kredyt na zakup akcji spowodował poniesienie dodatkowych kosztów związanych z obsługą niniejszego kredytu, tj. odsetek oraz prowizji od kredytu oraz innych kosztów zapłaconych w banku, związanych m.in. z ustanowieniem zabezpieczenia kredytu, wydanymi zaświadczeniami. Uiszczenie tych opłat było warunkiem koniecznym otrzymania kredytu, którego celem było nabycie akcji. W rezultacie opłaty za przygotowanie kredytu oraz odsetki od kredytu zaciągniętego przez podatnika w celu nabycia akcji mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w takiej wysokości, w jakiej zostały faktycznie poniesione (a nie – jak błędnie wskazał organ podatkowy I instancji – proporcjonalnie do kwoty zakupionych akcji).

Ponadto w sytuacji, gdyby nie uzyskano przychodów z kapitałów pieniężnych, wówczas spłata odsetek oraz zapłacone prowizje stanowiłyby stratę podatkową, która zgodnie z zasadami określonymi w art. 9 ust. 3 PDoFizU może być rozliczona w ciągu 5 kolejnych lat podatkowych z dochodem uzyskanym z tego źródła przychodów.

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż wydatki te muszą być faktycznie poniesione.

Niniejsza decyzja jest zgodna ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów wyrażonym w piśmie z 7.8.2002 r., nr PB4/AK-8214-6905-192/02, oraz w piśmie z 18.3.2004 r., nr PB5/RD-033-2-106/04.

Decyzja Izby Skarbowej w Opolu z 16.8.2007 r.,
PF-II/4180-0015/07/KJ